Λαστιχάκια για σιδεράκια: τι κάνουν και πώς χρησιμοποιούνται

Αν σου δόθηκε ένα σακουλάκι με ελαστικά, το σημαντικότερο είναι να γνωρίζεις ακριβώς πώς θα τα χρησιμοποιήσεις. Ο παρακάτω οδηγός εξηγεί τις βασικές διαφορές και τις ερωτήσεις που αξίζει να ξεκαθαρίσεις πριν φύγεις από το ιατρείο.

Ποια λαστιχάκια υπάρχουν στα σιδεράκια;

Οι μικρές προσδέσεις γύρω από τα brackets

Σε πολλά συστήματα, τα μικρά χρωματιστά ή διαφανή δαχτυλίδια συγκρατούν το ορθοδοντικό σύρμα στη θέση του μέσα στο bracket. Τοποθετούνται και αλλάζονται στο ιατρείο. Δεν είναι τα ίδια με τα ελαστικά που καλείται να βάζει και να αφαιρεί ο ασθενής.

Τα ελαστικά που βοηθούν τη σύγκλειση

Συχνά συνδέουν επιλεγμένα σημεία της άνω και της κάτω οδοντοστοιχίας, γι’ αυτό λέγονται και διαγναθικά ελαστικά. Εφαρμόζουν δύναμη σε συγκεκριμένη κατεύθυνση, σύμφωνα με τις μετακινήσεις που χρειάζεται το πλάνο θεραπείας. Δεν τα χρειάζονται όλοι οι ασθενείς ούτε χρησιμοποιούνται πάντα με τον ίδιο τρόπο.

Οι ελαστικές αλυσίδες

Μια σειρά συνδεδεμένων ελαστικών δαχτυλιδιών, γνωστή ως power chain, μπορεί να χρησιμοποιείται για μετακινήσεις όπως το κλείσιμο διαστημάτων. Την τοποθετεί ο ορθοδοντικός. Δεν την αφαιρείς ή την αντικαθιστάς μόνος σου.

Για μια συνολική εικόνα του μηχανισμού και των επιλογών θεραπείας, δες τις πληροφορίες για τα σταθερά σιδεράκια.

Πώς ξέρεις πού να τα βάλεις;

Ο ορθοδοντικός θα σου δείξει τα συγκεκριμένα σημεία σύνδεσης. Ζήτησε να κάνεις την τοποθέτηση μπροστά του και να επιβεβαιώσει ότι την εκτελείς σωστά. Μια γραπτή οδηγία ή φωτογραφία του δικού σου σχήματος, εφόσον σου δοθεί, βοηθά να το θυμάσαι.

Μην αντιγράφεις σχήματα από βίντεο, φωτογραφίες άλλων ασθενών ή οδηγίες στο διαδίκτυο. Ακόμη και όταν δύο άνθρωποι φορούν παρόμοια σιδεράκια, τα σημεία εφαρμογής μπορεί να εξυπηρετούν διαφορετικό στόχο.

Πόσες ώρες πρέπει να τα φοράς;

Δεν υπάρχει ενιαίος αριθμός ωρών για κάθε ασθενή. Ακολούθησε το πρόγραμμα που έχεις λάβει, καθώς και τις συγκεκριμένες οδηγίες για τον ύπνο, το φαγητό και το βούρτσισμα. Αν η οδηγία «όλη μέρα» δεν σου είναι σαφής, ζήτησε διευκρίνιση για τις στιγμές που επιτρέπεται η αφαίρεση.

Η συνέπεια έχει σημασία. Αν τα ξεχνάς συχνά, ενημέρωσε τον ορθοδοντικό ώστε να γνωρίζει πώς εφαρμόστηκε το πλάνο. Μια υπενθύμιση στο κινητό και εφεδρικά ελαστικά στην τσάντα μπορεί να σε βοηθήσουν στην καθημερινότητα.

Κάθε πότε αλλάζουν τα ελαστικά;

Χρησιμοποίησε καινούρια ελαστικά με τη συχνότητα που σου έχει υποδειχθεί. Όταν χαθεί ή σπάσει ένα, αντικατάστησέ το σύμφωνα με τις οδηγίες σου. Τα χρησιμοποιημένα ελαστικά δεν πλένονται για επαναχρησιμοποίηση.

Πλύνε τα χέρια σου πριν τα χειριστείς. Αν τελειώνουν, επικοινώνησε έγκαιρα με το ιατρείο αντί να περιμένεις το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού.

Συχνές απορίες για τη χρήση

Μπορώ να βάλω διπλά λαστιχάκια;

Όχι, εκτός αν έχει δοθεί τέτοια συγκεκριμένη οδηγία. Περισσότερη δύναμη δεν σημαίνει γρηγορότερη θεραπεία και μπορεί να προκαλέσει βλάβη. Μην προσπαθείς να αναπληρώσεις ώρες που έχασες φορώντας περισσότερα ελαστικά.

Πού βρίσκω τα σωστά λαστιχάκια;

Ζήτησέ τα από το ιατρείο που παρακολουθεί τη θεραπεία σου. Μην επιλέγεις άλλο μέγεθος ή τύπο επειδή μοιάζει με το προηγούμενο. Αν έχεις χάσει τη συσκευασία ή δεν είσαι βέβαιος ποια χρησιμοποιείς, επικοινώνησε πριν κάνεις αντικατάσταση.

Χρησιμοποιούνται και με διαφανείς νάρθηκες;

Σε ορισμένα πλάνα μπορεί να συνδυάζονται και με aligners. Η ανάγκη τους κρίνεται από τον ορθοδοντικό. Αν φοράς νάρθηκες, μην αλλάζεις μόνος σου ούτε τα σημεία εφαρμογής ούτε το πρόγραμμα χρήσης τους. Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για τον τρόπο λειτουργίας των aligners.

Τι αλλάζει στο φαγητό και στον καθαρισμό;

Ρώτησε αν πρέπει να αφαιρείς τα δικά σου ελαστικά στα γεύματα και πότε να τα επανατοποθετείς. Η οδηγία μπορεί να διαφέρει ανά πλάνο. Συνέχισε να καθαρίζεις προσεκτικά τα δόντια και τα σιδεράκια. Για τις τροφές που χρειάζονται προσοχή, δες τον πρακτικό οδηγό διατροφής με σιδεράκια.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με το ιατρείο;

Ενημέρωσε τον ορθοδοντικό αν δεν θυμάσαι τη σωστή τοποθέτηση, αν σπάσει άγκιστρο, αν δεν μπορείς να εφαρμόσεις τα ελαστικά όπως σου έδειξε ή αν εμφανιστεί έντονος ή επίμονος πόνος. Μην επιχειρείς να αλλάξεις μόνος σου τη διάταξη για να αντιμετωπίσεις το πρόβλημα.

Αν έχεις γνωστή αλλεργία στο latex, πες το πριν ξεκινήσεις τη χρήση. Υπάρχουν ελαστικά χωρίς latex, αλλά η επιλογή τους πρέπει να γίνει από το ιατρείο.

Μικρή λίστα πριν φύγεις από το ραντεβού

• Γνωρίζω ποια ελαστικά χρησιμοποιώ και σε ποια σημεία τα τοποθετώ;
• Έχω καταλάβει τις ώρες χρήσης και τι κάνω σε γεύματα και βούρτσισμα;
• Ξέρω κάθε πότε τα αλλάζω και τι κάνω αν σπάσουν ή τελειώσουν;
• Έχω ενημερώσει το ιατρείο για πιθανή αλλεργία στο latex;

Το άρθρο παρέχει γενικές πληροφορίες. Το εξατομικευμένο πρόγραμμα του θεράποντος ορθοδοντικού καθορίζει τη χρήση των ελαστικών.